Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
W śniegu i po śniegu - Krzysztofa Burnetki zimowy styl życia, czyli góry, narty, deska… i cała reszta W śniegu i po śniegu - Krzysztofa Burnetki zimowy styl życia, czyli góry, narty, deska… i cała reszta W śniegu i po śniegu - Krzysztofa Burnetki zimowy styl życia, czyli góry, narty, deska… i cała reszta

20.10.2017
piątek

Sekret szwajcarskich przewodników

20 października 2017, piątek,

… a dla mnie jedno z odkryć minionej zimy: Val d’Anniviers – dolina z urozmaiconymi i niezatłoczonymi nawet w sezonie zboczami (o zabytkach architektury rodem z XIV stulecia nie wspominając).

Najpierw trzeba dojechać do Sion, stolicy kantonu Valais/Wallis. Jak na Szwajcarię przystało – najlepiej pociągiem (tak jest zresztą i najwygodniej, i najszybciej – z lotniska w Zurichu podróż trwa niespełna 3 godziny).

Potem od razu (bo połączenia są idealnie zgrane) można przesiąść się do żółtego Postbusa. Podróż nim trwa jakieś 40 minut – musi się on wszak wspiąć z 530 m n.p.m. na… 1675 m n.p.m. Po drodze zatem czeka mnóstwo atrakcji w postaci wąskich na jedno auto mijanek, licznych „agrafek”, tuneli itd. Ale pani kierowca pokonuje je wszystkie z absolutnym spokojem, precyzją i pewnością.

I przystanek końcowy: na skraju dość szerokiej i uderzająco pustej ulicy/alei/deptaku niewielkiej wioski Zinal. Kilka ledwie sklepów, parę barów/restauracji i kilkadziesiąt niskich pensjonatów oraz prywatnych domów. Na parkingu przed osadą stoi jeden autokar – potem okaże się, że przywiózł tu na tzw. białą szkołę (był koniec marca) grupę dzieciaków z głębi kraju. Cisza i spokój są uderzające, zwłaszcza że w momencie mojego przyjazdu (a było późne popołudnie) towarzyszy im też wielki widok zamykający akurat panoramę tej nader wysoko położonej doliny.Na dodatek po obu stronach Val d’Anniviers bieleją liczne trzy- i czterotysięczniki. Widać też Matterhorn, jako że Zermatt leży ledwie za paroma graniami.

Atmosferę buduje też miejsce noclegu. Nie ma tu żadnych pięciogwiazdkowców z marmurowymi posadzkami i wielkimi spa. Pewnie również dlatego ceny są tu nieco niższe niż w bardziej znanych kurortach Szwajcarii. W bodaj najwyżej oszacowanym (bo na trzy gwiazdki) hotelu Europe mały pokoik mieści jedynie wygodne łóżko, prostą szafę, stolik z papierem listowym i fotel z – co zaskakujące – lampą z żarówką o mocy, pozwalającej na wieczorną lekturę (to już kompletna rzadkość w hotelarskiej branży – wydaje się bowiem, że bezapelacyjnie wygrała koncepcja, że goście rzadko coś czytają, a jeśli już, to należy ich oszczędnym światłem do tego zniechęcić, by szybciej poszli do baru).

Pewnie tak samo wyglądał ten pokój jakiś wiek temu (pierwsze pensjonaty dla gości powstały w Zinal pod koniec XIX stulecia)…Wreszcie narty. Val d’Anniviers oferuje do jazdy trzy obszary (i odpowiadające im stacje zimowe): Chandolin, Vercorin i Zinal/Grimentz. To w sumie 220 km ratrakowanych tras – z czego, co nawet w alpejskich stacjach robi wrażenie, aż 15 ma co najmniej 1000 m różnicy poziomów. Do tego doliczyć trzeba 100 ha terenu do zjazdów off piste – a tu przewyższenia mogą być jeszcze większe.

Jako że miałem okazję zjeździć tylko w okolicach Zinal/Grimentz, do nich się ograniczę – zwłaszcza że wedle miejscowych to najciekawsze miejsca.

Z Zinal kolejką kabinową dociera się najpierw na spory płaskowyż u stóp niemalże trzytysięcznego (2896 m n.p.m.) Corne de Sorebois. Jeździ się więc po pięknie nasłonecznionym plateau i to na zacnym poziomie – powyżej 2040 m n.p.m. Jest tu multum głównie czerwonych, ale stosownie szerokich i wykluczających niespodzianki tras.Co istotne: nie ma mowy o tłoku. Nawet wspomniane szkolne klasy, uczące się tu nart, nie stanowią problemu. Niektórzy mogą marudzić, że na najwyższe partie prowadzą orczyki. Rzecz w tym, że tego typu wyciągi mogą kursować także podczas porywistego wiatru – takiego, który unieruchamia wygodniejsze krzesła czy gondole. Coś za coś.

Jest też wiele możliwości jazdy terenowej. Choćby – po okołopółgodzinnym podejściu – spod grani wiodącej na Grand Cornier (niemalże czterotysięcznik, bo liczący 3962 m n.p.m.).Można również pokusić się o wyprawę na drugą stronę grani – nad sztuczne jezioro Lec de Moiry. Tu także jest mnóstwo wariantów, choć trzeba szczególnie uważać na lawiny.A nad samym zalewem do wyboru są dwa szlaki. Jedni przejeżdżają górą zapory i potem łagodnie opuszczają się na zaczynającą pod nią ski route w kierunku rejonu Grimetz. Jest i inna możliwość – i to ją wybrał akurat nasz przewodnik… Otóż można próbować zjechać, a raczej – zważywszy na stromiznę i znikomą szerokość – zsunąć się przesmykiem tuż pod betonowym czołem tamy wprost do jej stóp. Powiem tylko, że i u góry, na początku operacji, i w jej trakcie, a wreszcie na dole, gdy spogląda się na właśnie pokonany odcinek, po plecach z emocji spływa pot.

Wcześniej trzeba na dodatek sprawdzić, czy tafla lodu pod zaporą ma stosowną grubość. Oto bowiem po jednym wyczynie trzeba zdobyć się na drugi i pokonać odcinek szlaku wiodący po zamarzniętej (oby) rzece, która odprowadza wodę z Lec de Moiry.

Gdy i to się uda, wystarczy przedostać się dość wąskim momentami – znowu: uwaga na lawiny – kilkukilometrowym wąwozem, prowadzącym na kraniec Grimentz.

Ta miejscowość godna jest specjalnej uwagi. Jak opowiada Benoit Caloz z biura promocji Sierre-Anniviers, najstarsze i zachowane do dziś chaty pochodzą z XIV w. Wtedy mieszkało tu ledwie kilka rodzin. Zajmowały się pasterstwem i… bieda aż piszczała. Dopiero z czasem domostwa (które prócz izb mieściły obory dla zwierząt) zaczęły się rozrastać. Zmieniano także techniki ciesielskie – ot choćby do obróbki drewnianych bali na kolejne kondygnacje chat zaczęto prócz siekier używać pił, napędzanych wodą ze strumienia płynącego przez przysiółek. Postęp technologiczny widać zresztą, gdy uważniej przypatrzeć się ścianom domów. Równocześnie osada cały czas zmagała się z żywiołami w postaci schodzących z okolicznych stoków lawin. Zimą śnieżnych, a w innych porach roku – błotnych.

Grozę nieśli ponadto napadające ją hordy rabusiów – skądinąd ważnym elementem każdego ze starych domów są otwory strzelnicze, służące mieszkańcom do obrony. Ale też wioski akurat nigdy nie dotknęła plaga pożaru – w przeciwieństwie do wszystkich sąsiednich osad. Dlatego mieszkańcy Grimentz uznali, że główną przyczyną trapiących ich nieszczęść są… góry, a przede wszystkim żyjących gdzieś w nich Diabeł. Tradycją stały się więc codzienne modły o opiekę właśnie przed złymi górami. Przy kościele stanął zaś gigantyczny, wysoki na 25 m krzyż wykonany z jednego pnia drzewa. To on ma chronić okolicę przed wszelkimi nieszczęściami – zatem w miasteczku (bo z czasem Grimentz się rozrosło) nie może zostać zbudowana jakakolwiek wyższa odeń konstrukcja.

Charakterystyczne również, że mieszkańcy nie przerabiają swoich starych domostw na apartamenty dla gości – co na przykład w Zermatt jest powszechną praktyką (i świetnym sposobem na zarobek). Narciarze i turyści muszą zatem nocować tuż poza najstarszą częścią stacji – co też korzystnie wpływa na jej atmosferę.

Narciarsko na ośrodek składa się jeszcze więcej niż w Zinal tras, też jednak wytyczonych w zdecydowanej większości na odkrytych stokach. Nartostrady są nie tylko urozmaicone pod względem ukształtowania terenu, ale mają wszelkie możliwe ekspozycje, co pozwala wybierać najlepsze śniegi w zależności od pory dnia.

Nie bez powodu wreszcie zarówno do Zinal, jak i do Grimentz chętnie przywożą swoich klientów – zwłaszcza w szczycie zimy – przewodnicy ze słynnych, sąsiednich Czterech Dolin. O ile bowiem w Verbier, Nendaz czy Veysonnaz trasy (a i tereny poza nimi) bywają mocno zatłoczone, o tyle w Val d’Anniviers jest zwykle pusto. Off piste tłoku nie ma nawet w tzw. wysokim sezonie – przewodnicy ukuli nawet półżartobliwe powiedzenie, że jest tu dużo miejsca na linie, lecz mało riderów.

Ważnym etapem w rozwoju obu miejscowości stało się wybudowanie przed czterema laty kolejki kabinowej, pozwalającej szybko się między nimi przemieścić. Do tej pory z Grimentz do Zinal można było się dostać tylko skibusami. W przeciwnym kierunku (z Zinal do Grimentz) prowadzi wprawdzie również nartostrada, tyle że jest na tyle wymagająca, że oznaczono ją kolorem czarnym. Z kolei na opisany zjazd off piste tym bardziej nie wszyscy mogą sobie pozwolić. Teraz dzięki kolejce podróż między obu obszarami trwa niespełna 15 minut.Znamienne skądinąd, że mimo uruchomienie kolejki komunikacji skibusowej bynajmniej nie zlikwidowano – przydaje się ona zresztą nie tylko w wypadku silnego wiatru, ale też stanowi wygodną alternatywę zwłaszcza pod koniec dnia, gdy zaczyna zmierzchać.

PS Zupełnie już unikalną atrakcją Grimentz ma być lokalne „wino lodowcowe”. Jego specyfika polega na metodzie starzenia: dębowych beczek, w których leżakuje trunek, nigdy się tam do końca nie opróżnia, a za to po każdych zbiorach kolejne porcje młodego wina są dolewane w stosownych proporcjach do tych z lat poprzednich. W efekcie szacuje się, że w winie lodowcowym znajdują się krople mające nawet ponad 125 lat! Można go jednak kosztować tylko tam, gdzie powstaje, czyli w winiarniach samego Grimentz. Spróbowałem – i to z różnych pod względem stażu przechowywania i proporcji między „starym” a „młodym” winem beczek. Ale w tym wypadku szału, niestety, nie było.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 2

Dodaj komentarz »
  1. Niemiecka nazwa Sierre to Siders a stolica kantonu jest Sion lub po niemiecku Sitten

  2. Panie Krzysztofie, poprawił pan nie to co trzeba, z Sion (stolicy kantonu) nie ma bezpośrednich połączeń do Val d’Anniviers. Takie są tylko z dworca w Sierre. Pozdrowienia ze Szwajcarii.

css.php